fa میزان سلنیوم و وانادیوم در ماهی های کیلکای معمولی و آلوزا در سواحل جنوبی دریای مازندران و ارزیابی خطر مصرف غذایی ناشی از آن تخصصي Special پژوهشي Research <font size="3"><b> چکیده  </b></font><div style="direction: rtl"><font size="3"><b>زمینه و هدف:</b> فلزات از آلاینده های مهم اکوسیستم های آبی به شمار می روند. جانداران آبزی مانند ماهی ها بعنوان حلقه ای از زنجیره غذائی به واسطه جذب و تجمع فلزات می توانند نشانگر افزایش این فلزات در محیط خود باشند. در مطالعه حاضر با توجه به افزایش رو به رشد آلاینده های دریای مازندران از ماهی های کیلکای معمولی (50 قطعه) و نیز آلوزا (17 قطعه) به عنوان نشان دهنده آلودگی به فلزات سلنیوم و وانادیوم سواحل جنوبی دریای مازندران استفاده شد. ارزیابی خطر غذایی ناشی از مصرف غذایی این دو گونه نیز انجام پذیرفت.  </font></div><div style="direction: rtl"><font size="3"><b>روش بررسی:</b> گونه های کیلکای معمولی و آلوزا از سواحل جنوبی دریای مازندران واقع در بابلسر در سال 1391 بدست آمدند. میزان فلزات سلنیوم و وانادیوم تجمع یافته در آن ها با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین شد. با استفاده از مدل THQ میزان خطر غذایی ای که در اثر مصرف کیلکای معمولی مصرف کنندگان آن را تهدید می کند محاسبه شد. </font></div><div style="direction: rtl"><font size="3"><b>یافته ها:</b> غلظت سلنیوم بین بافت های پوست و عضله در ماهی آلوزا اختلاف معنی داری را نشان داده است (</font><span style="font-size: medium line-height: 35.2000007629395px">0/05 > p</span><font size="3">). بررسی های بین گونه ای نشان داد که میزان وانادیوم در پوست، بین دوگونه اختلاف معنی داری را داشته است (0/05 > p). میزان THQ برای هریک از فلزات و نیز برای مجموع فلزات کمتر از یک بدست آمد که نشان از عدم وجود خطر برای مصرف کنندگان آن با نرخ مصرف کنونی دارد. </font></div><div style="direction: rtl"><font size="3"><b>نتیجه گیری:</b> اینگونه به نظر می رسد که مصرف گونه های مورد مطالعه از نظر فلزات سلنیوم و وانادیوم خطری را متوجه مصرف کنندگان آن نمی کند. نتایج حاصل از تحقیق حاضر می تواند در پایش مستمر سواحل دریای مازندران مورد استفاده قرار گیرد.</font></div> <font size="3" face="times new roman, times, serif"><b> ABSTRACT</b></font><div><font size="3" face="times new roman, times, serif"><b>Background and aims:</b> Metals are important contaminations in aquatic ecosystems. Aquatic organisms such as fishes can used as an indicator of environment as a part of trophic levels due to absorb and accumulate of metals. Due to increase of Caspian Sea pollutions, in this study Caspian shad and Caspian tyulka were used as an indicator of Caspian Sea coast pollution. Also human health risk was determined. </font></div><div><font size="3" face="times new roman, times, serif"><b>Materials & Methods: </b>Fish specimens gain from southern coast of Caspian Sea in the Babolsar in 2013. Concentrations of selenium and vanadium were detected by atomic spectrophotometer. Human health risk was assessed by Target Hazard Quotients model (THQ). </font></div><div><font size="3" face="times new roman, times, serif"><b>Results: </b>Concentration of selenium significantly differ between skin and muscle in Aloza (p < 0.05). Interspecific concentration of vanadium in skin showed significantly difference (p < 0.05). Concentrations of selenium and vanadium between skin and muscle tissue were significantly difference (p < 0.05). THQ and total THQ were lower than one, that this issue can show no risk with current rate consumption rate for consumer in these regions.  </font></div><div><font size="3" face="times new roman, times, serif"><b>Conclusion:</b> It seems, selenium and vanadium concentrations haven’t any health problem. Results of this study can use in continues monitoring of Caspian Sea.</font></div> ماهی کیلکای معمولی, ماهی آلوزا, دریای مازندران, سلنیوم, وانادیوم Caspian tyulka, Caspian shad, Caspian Sea, selenium, vanadium 1 9 http://zanko.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-27&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hosein Sinka Karimi محمد حسین سینکاکریمی MH_Sinkakarimi@yahoo.com 1003194753284600505 1003194753284600505 Yes Mehdi Hassanpour مهدی حسن پور 1003194753284600506 1003194753284600506 No Mohsen Ahmadpour محسن احمد پور 1003194753284600507 1003194753284600507 No