fa بررسی قابلیت تجمع زیستی نانوذرات نقره در خرچنگ دراز آب شیرین (Astacus leptodactylus) تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: افزایش استفاده از نانو ذرات نقره در آینده موجب سرازیر شدن این ماده به محیط‌زیست خواهد شد و می‌تواند مشکلات بهداشتی و محیط زیستی برای انسان و دیگر موجودات به همراه داشته باشد. در این راستا استفاده از اندیکاتورهای زیستی به‌منظور پایش و کنترل محیط‌زیست ضروری به نظر می‌رسد. ازاین‌رو هدف این پژوهش، بررسی قابلیت میزان تجمع زیستی نانو ذرات نقره در بافت‌های آبشش، روده و هپاتوپانکراس خرچنگ دراز آب شیرین، به‌عنوان یک‌گونه اندیکاتور محیطی، در شرایط آزمایشگاهی می‌باشد. روش بررسی: در این مطالعه از 15 عدد خرچنگ دراز آب شیرین نر بالغ Astacus leptodactylus صیدشده از رودخانه ارس استفاده گردید. خرچنگ‌ها به مدت 6 روز در معرض غلظت‌های 0، 1/0، 25/0، 5/0 و 1 میلیگرم در لیتر نانو ذرات نقره کلوئیدی قرار گرفتند. سپس میزان تجمع فلز نقره در بافت‌های روده، آبشش و هپاتوپانکراس با استفاده از دستگاه جذب اتمی موردسنجش قرار گرفت. برای مقایسه میزان تجمع نانو ذرات نقره در بافت‌ها از آزمون واریانس یک‌طرفه استفاده گردید. یافته‌ها: بنا بر یافته‌های این مطالعه بالاترین میزان تجمع نقره در بافت آبشش صورت گرفت. همچنین میزان تجمع در دو بافت هپاتوپانکراس و روده وابسته به غلظت نانو ذرات نقره در آب بود، به‌طوری‌که در غلظت‌های پایین میزان تجمع در بافت روده بیشتر از هپاتوپانکراس بوده و در مقابل در غلظت‌های بالا میزان تجمع در هپاتوپانکراس بیشتر بوده است. نتیجه‌گیری: در این مطالعه، میزان تجمع زیستی نقره به فاکتورهای بافت و غلظت نانو ذرات نقره در آب وابسته بود. همچنین با توجه به تجمع بالای نقره در بافت آبشش خرچنگ دراز آب شیرین نسبت به بافت‌های دیگر، این اندام می‌تواند به‌عنوان بافت هدف مناسب معرفی گردد. مطالعات بیشتر به‌منظور به دست آوردن اطلاعات جامع‌تر در مورد سازوکار اثرگذاری و تجمع نانو ذرات نقره در بافت‌های مختلف این جانور آبزی ضروری می‌باشد. Background and Aims: The increasing use of silver nanoparticles (AgNPs) in the future will result in pouring this material into the environment and will cause health and environmental problems to humans and other organisms. In this context, the use of biological indicators is necessary for environmental monitoring and control. The purpose of this study was to evaluate the accumulation capacity of AgNPs in the gills, intestines and hepatopancreas of freshwater crayfish, as an indicator of environment. Methods: In this study, 15 adult male freshwater crayfish (Astacus leptodactylus) were caught from the Aras River (north-west of Iran). Crayfish were exposed to five concentrations of AgNPs colloid (0, 0.1, 0.25, 0.5, and 1 mg/l) for a period of 6 days. The concentration of silver in the intestines, gills and hepatopancreas were measured using Phoenix 986 atomic absorption. The One-Way ANOVA was used to compare the levels of AgNPs in the tissues. Results: According to the findings of this study the highest accumulation of silver were observed in the gill tissue. Also the accumulation amount in the hepatopancreas and intestinal tissues depends on the concentration of AgNPs in the water, so that at lower concentrations, accumulation in the intestine was higher than the hepatopancreas but in higher concentrations, accumulation in the hepatopancreas was higher than the intestine. Conclusion: In this study, the silver bioconcentration was dependent on the target tissue and concentration of AgNPs in the water. Also, due to the higher concentration of silver in the gills of freshwater crayfish in comparison with other tissues, this organ can be recommended as a suitable target tissue. More studies are needed to obtain more comprehensive information about the impact mechanism of AgNPs accumulation in different tissues of this aquatic organism. نانوذرات نقره, سم‌شناسی زیستی, تجمع زیستی, خرچنگ دراز آب شیرین. Silver nanoparticles, Aquatic toxicology, Nanotoxicology, Bioconcentration, Crayfish. 26 32 http://zanko.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-94-1&slc_lang=fa&sid=1 سید علی جوهری sajohari@gmail.com 1003194753284600672 1003194753284600672 Yes دانشگاه کردستان برهان منصوری 1003194753284600673 1003194753284600673 No لیلا دکانی 1003194753284600674 1003194753284600674 No صبا اصغری 1003194753284600675 1003194753284600675 No